Một cuộc khảo sát và kiểm tra gần đây cho thấy, nguồn nước sinh hoạt tại nhiều khu vực ở Hà Nội nhiễm asen vượt quá tiêu chuẩn về nước sinh hoạt, đặc biệt như các khu vực Từ Liêm, Thanh Trì, Yên Phụ, Pháp Vân…
Asen là loại độc tố rất nguy hiểm đối với cơ thể con người, nếu sử dụng lâu có thể dẫn đến các bệnh như ung thư. Theo bản đồ nhiễm asen ở Việt Nam, 21% dân số đang sử dụng nguồn nước nhiễm asen và Hà Nội thuộc 1 trong 10 địa phương nhiễm asen cao nhất.
Với sự bùng nổ dân số, tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa chóng mặt, ô nhiễm nguồn nước đang lên mức báo động, thị trường máy lọc nước công nghệ cao lại sôi động hơn bao giờ hết. Theo điều tra, thị trường máy lọc nước tại Việt Nam đã tăng trưởng vượt 500%/năm trong vòng 5 năm qua.
Hiện nay có quá nhiều loại thiết bị lọc nước đang được bày bán với đủ mẫu mã, giá cả khác nhau khiến cho người tiêu dùng không biết nên sử dụng thiết bị nào. Tuy nhiên, bên cạnh số lượng, chủng loại phong phú thì chất lượng của các thiết bị này dường như đang bị thả nổi. Nhiều cửa hàng, công ty còn thổi phồng về tính năng của những thiết bị này, thậm chí còn quảng cáo thiết bị lọc nước với “tiêu chuẩn vũ trụ”.
Có quá nhiều loại thiết bị lọc nước đang được bày bán với đủ mẫu mã, giá cả khác nhau khiến cho người tiêu dùng không biết nên sử dụng thiết bị nào.
Trên thị trường, cùng với các loại máy lọc nước đa dạng là rất nhiều nhà phân phối bán lẻ máy lọc nước khác nhau. Không chỉ vậy, trên các trang mạng, các loại thiết bị lọc nước được rao bán với thương hiệu của Mỹ, Nhật, Malaysia, Đài Loan, Singapore, Israel, Trung Quốc… Giá các thiết bị này từ 1,5 triệu – 5,5 triệu đồng, thậm chí có loại được bán vài ba chục triệu. Hiện thiết bị lọc nước được người dùng lựa chọn nhiều nhất là của Malaysia, với giá hơn 10 triệu đồng hoặc một số máy được nhập linh kiện từ nước ngoài và lắp ráp tại Việt Nam, giá chỉ trên dưới 3 triệu đồng.
Loại thiết bị lọc nước tinh "vỏ nội, ruột ngoại" Makxim với 5 cấp lọc có giá khoảng 3 triệu đồng. Còn loại 6 cấp thì tăng thêm 300 – 500 ngàn đồng.
Ngoài thiết bị lọc tinh trên ra, hiện thị trường có cả thiết bị lọc nước thô có giá từ 350-370 ngàn đồng. Một số chủ cửa hàng còn quảng cáo thiết bị lọc nước trên có tác dụng "tiêu diệt" các chất gây hại cho sức khỏe như asen, amoni, Ph…
Khảo sát thực tế thêm tại một số tuyến phố như Nguyễn Thái Học, Kim Mã, Hai Bà Trưng, Cát Linh, Thanh Xuân… nơi có khá nhiều cửa hàng kinh doanh, buôn bán thiết bị lọc nước. Tại đây, chúng tôi được biết nơi xuất xứ của các thiết bị này hết sức đa dạng, từ Trung Quốc, Malaysia, Indonesia cho đến Singapore, Hàn Quốc, Mỹ, Canada với vô vàn mẫu, loại và giá cả khác nhau.
Thị trường thiết bị lọc nước được thả nổi?
Hiện thị trường có quá nhiều loại thiết bị lọc nước đang được bày bán. Tuy nhiên, bên cạnh số lượng, chủng loại phong phú thì chất lượng của các thiết bị này đang bị thả nổi. Có rất nhiều cơ sở quảng cáo thổi phồng về tính năng của những thiết bị này, như có khả năng lọc hoàn toàn tạp chất, kể cả những chất như asen, là thiếu chính xác. Trên thực tế, thị trường hiện vẫn chưa có một đánh giá chính xác nào về các loại thiết bị lọc nước, kể cả do Việt Nam sản xuất hoặc nhập ngoại.
Nhiều người chỉ vì nghe lời quảng cáo của chủ cửa hàng và trên thân bình in dòng chữ màu xanh “Lọc được vi khuẩn, virus. Uống được ngay!”. Chẳng thấy tiết kiệm, tiện ích đâu nhưng họ đã phải trả giá, tiền mất tật mang vì mua phải sản phẩm không biết rõ xuất xứ, chất lượng rởm, còn gây bệnh cho cả gia đình. Trường hợp cả gia đình bị tiêu chảy chỉ vì uống nước trực tiếp từ thiết bị lọc nước theo lời quảng cáo trong những ngày hè vừa qua đã cho thấy rõ chất lượng nhập nhèm của các sản phẩm này.
Trước tình trạng loạn thị trường máy lọc nước như hiện tại, người dân chỉ còn cách là thận trọng, trang bị kiến thức khi quyết định sắm cho gia đình một hệ thống lọc nước.
Trong trường hợp nghi ngờ nguồn nước sinh hoạt của mình không đảm bảo, tốt nhất người dân cần mang mẫu nước tới trung tâm xét nghiệm nước trên địa bàn để biết được chính xác chất lượng nước mà mình đang sử dụng.
Dấu hiệu nhận biết máy lọc nước tiêu chuẩn
Máy lọc nước được bán trên thị trường, phần nhiều không có nguồn gốc xuất xứ.
Hiện thị trường phía Bắc có loại máy lọc nước có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng được người dùng chọn lựa, đó là máy lọc nước có in dòng chữ Made in Taiwan. Đây là máy nhập khẩu nguyên chiếc chính hãng, chỉ có một chủng loại và được bán một giá áp dụng trên toàn quốc. Giá của máy lọc nước này là 3,5 triệu đồng, thấp hơn rất nhiều những máy lọc nước không rõ xuất xứ trên thị trường hiện nay.
Còn lại, phần lớn máy lọc nước được bán trôi nổi trên thị trường đều không hề có nguồn gốc xuất xứ (không có dòng chữ Made in…). Nhiều người tiêu dùng cũng đã nhầm tưởng máy được sản xuất ở Mỹ, vì thấy dòng chữ Member: Reverse Osmosis Filmtec – USA. Thực chất dòng chữ này không có nghĩa là máy được sản xuất ở Mỹ, mà là thông tin về loại máy lọc nước do nhà khoa học Mỹ ORIRAJIN phát minh năm 1950. Từ Reverse Osmosis Filmtec – USA là kết hợp giữa tên của nhà khoa học trên và từ thẩm thấu ngược (Reverse Osmosis).
Để phân biệt máy thật, máy giả, ngoài việc tìm mua hàng chính hãng, người tiêu dùng có thể dựa vào một số chi tiết trên máy thông qua mắt thường. Hàng chính hãng thì khi nhìn vào thân máy bao giờ cũng thấy độ sắc nét và tinh xảo hơn. Hàng giả hoặc hàng Trung Quốc, khi nhìn vào sẽ thấy chất liệu nguyên thô, vết cắt không mịn. Đặc biệt người tiêu dùng cần tránh mua những loại máy không có nguồn gốc rõ ràng.
Vì không rõ xuất xứ nên không có cơ quan nào đảm bảo độ an toàn về kỹ thuật?
Loại máy có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng bao giờ cũng phải đảm bảo các yếu tố: có nhãn hiệu hàng hóa (có tem nhập khẩu, có nơi sản xuất rõ ràng, thời hạn sản xuất…), có hóa đơn chứng từ và có giấy chứng nhận kiểm định chất lượng sản phẩm. Nếu người bán hàng không xuất trình được những loại giấy tờ trên thì nhiều khả năng đây là hàng trôi nổi, chưa được kiểm định về chất lượng.
Theo các chuyên gia, một máy lọc nước chuẩn phải có đủ 5 cột lõi để lọc nước. Lõi 1 có khe hở 5 micro để lọc thô, lõi 2 lọc than hoạt tính, lõi 3 có khe hở 1 micro để lọc tinh, lõi 4 là màng RO (thẩm thấu ngược để lọc những độc tố) và lõi 5 để tạo khoáng làm mềm nước đến độ tinh khiết.
Một máy lọc nước an toàn cho người sử dụng phải đảm bảo đủ những chức năng này. Và cách duy nhất để người tiêu dùng không mua phải máy giả là nên mua máy chính hãng, có tem nhập khẩu.
Phương Linh
